لیپوساکشن صورت بیشتر برای کاهش چربی‌های اضافه و ایجاد کانتور و زاویه بهتر در صورت و فک انجام می‌شود؛ معمولاً در نواحی مثل زیر چانه، غبغب، خط فک و گاهی قسمت‌های محدود گونه کاربرد دارد.
🔹 روند عمل چطور است؟
معمولاً با بی‌حسی موضعی همراه با آرام‌بخشی یا بیهوشی انجام می‌شود؛ بسته به وسعت عمل.
جراح از طریق برش‌های بسیار کوچک، کانولا را وارد بافت چربی می‌کند.
چربی اضافی به‌صورت کنترل‌شده خارج می‌شود تا فرم فک و گردن مشخص‌تر شود.
در بعضی افراد، این عمل همراه با لیفت صورت، لیفت گردن یا درمان شلی پوست انجام می‌شود؛ چون لیپوساکشن به‌تنهایی پوست شل را جمع نمی‌کند.
.png)
🔹 بعد از عمل چه چیزهایی طبیعی است؟
تورم و کبودی، مخصوصاً در چند روز اول
احساس کشیدگی یا سفتی در ناحیه
بی‌حسی یا تغییر موقت حس پوست
کمی درد یا حساسیت
خروج مقدار کمی ترشح از محل ورود کانولا در روزهای ابتدایی
تورم معمولاً طی چند هفته به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند، اما فرم نهایی صورت ممکن است چند ماه زمان ببرد.
🔹 مراقبت‌های بعد از جراحی
استفاده منظم از گن یا فیس‌گارد مخصوص طبق دستور جراح؛ معمولاً برای کنترل تورم و کمک به فرم‌گیری.
هنگام خواب، سر بالاتر از بدن قرار بگیرد.
در روزهای اول از فعالیت سنگین، ورزش و خم شدن زیاد پرهیز شود.
مصرف نمک کمتر می‌تواند به کنترل تورم کمک کند.
داروها و آنتی‌بیوتیک‌ها دقیقاً طبق دستور جراح مصرف شوند.
تا زمان اجازه پزشک، ماساژ، فیشال و درمان‌های پوستی روی ناحیه انجام نشود.
از فشار مستقیم، ضربه و گرمای شدید مثل سونا و جکوزی در دوره اولیه پرهیز شود.
مراقبت از محل برش‌ها و رعایت دستور پزشک برای شست‌وشو و پانسمان مهم است.
⚠️ عوارض احتمالی
اگرچه معمولاً ایمن است، اما می‌تواند عوارضی مثل عدم تقارن، ناهمواری کانتور، تجمع مایع (سروما)، عفونت، خونریزی، تغییر حس پوست یا آسیب عصبی ایجاد کند. انتخاب مقدار مناسب چربی برای برداشت خیلی مهم است؛ برداشت بیش‌ازحد می‌تواند باعث فرورفتگی یا ظاهر غیرطبیعی شود.
نکته مهم: اگر پوست صورت یا گردن شل باشد، لیپوساکشن به‌تنهایی ممکن است نتیجه ایده‌آل ندهد و جراح ممکن است ترکیب آن با لیفت را پیشنهاد کند.
⭕️راهنمای جامع مراقبت‌های بعد از لیپوساکشن صورت و ساکشن غبغب
Facial & Submental Liposuction Postoperative Care
لیپوساکشن صورت و غبغب با هدف کاهش چربی‌های اضافه و ایجاد کانتور بهتر در صورت، خط فک و ناحیه زیر چانه انجام می‌شود.
در این جراحی، سلول‌های چربی از ناحیه موردنظر خارج می‌شوند؛ اما نتیجه نهایی فقط به میزان چربی خارج‌شده وابسته نیست و عواملی مانند کیفیت و خاصیت ارتجاعی پوست، ساختار فک، وضعیت عضلات گردن و پلاتیسما، میزان شلی پوست و آناتومی فرد نیز نقش دارند. در واقع، لیپوساکشن به‌تنهایی نمی‌تواند شلی شدید پوست را اصلاح کند.
بنابراین مراقبت صحیح بعد از عمل، بخشی مهم از فرآیند رسیدن به نتیجه مطلوب است.
توجه: این راهنما یک دستورالعمل عمومی است. نسخه دارویی، زمان برداشتن پانسمان، مدت استفاده از گارمنت، زمان شروع ماساژ، ورزش و سایر مراقبت‌ها باید بر اساس دستور مستقیم جراح تعیین شود.
۱. در ساعات اول بعد از عمل چه چیزهایی طبیعی است؟
در ساعات و روزهای اول ممکن است موارد زیر را تجربه کنید:
تورم زیر چانه و گردن
کبودی
احساس فشار و کشیدگی
درد یا سوزش خفیف
حساسیت پوست
بی‌حسی یا کاهش حس زیر چانه
احساس سفتی
ترشح مختصر از محل ورود کانولا
احساس نامتقارن بودن ناحیه
تورم معمولاً در چند روز اول افزایش پیدا می‌کند و سپس به‌تدریج کاهش می‌یابد. در منابع مربوط به ساکشن غبغب، اوج تورم معمولاً در روزهای ابتدایی گزارش شده است.
۲. پانسمان بعد از عمل
بسته به تکنیک جراحی، ممکن است پانسمان فشاری روی:
زیر چانه
گردن
فک
و گاهی بخش‌هایی از صورت
قرار داده شود.
پانسمان را خودسرانه باز نکنید.
زمان برداشتن پانسمان و جایگزینی آن با گارمنت فشاری توسط جراح تعیین می‌شود.
هدف از پانسمان و گارمنت:
کنترل تورم
کاهش احتمال تجمع مایع
کمک به تطابق پوست با بستر جدید
حمایت از کانتور جدید
است. استفاده از گارمنت فشاری در دوره نقاهت لیپوساکشن و ساکشن غبغب در بسیاری از پروتکل‌ها توصیه می‌شود.
۳. گارمنت یا چانه‌بند فشاری
یکی از مهم‌ترین قسمت‌های مراقبت بعد از ساکشن غبغب، استفاده صحیح از Compression Garment است.
گارمنت باید:
یکنواخت قرار بگیرد
بیش از حد سفت نباشد
روی پوست تاخوردگی شدید ایجاد نکند
باعث اختلال تنفس یا بلع نشود
دقیقاً مطابق دستور جراح استفاده شود
در برخی پروتکل‌ها گارمنت به‌صورت مداوم در هفته اول و سپس برای چند هفته به‌صورت محدودتر استفاده می‌شود؛ اما مدت دقیق بسته به تکنیک و شرایط بیمار متفاوت است.
گارمنت بیش از حد سفت، الزاماً بهتر نیست.
فشار نامناسب می‌تواند باعث ناراحتی، تحریک پوست یا فشار غیرضروری روی بافت‌ها شود.
۴. وضعیت سر و گردن
در روزهای اول:
سر را بالاتر از سطح بدن قرار دهید.
بهتر است هنگام خواب از:
دو تا سه بالش
بالش شیب‌دار
یا صندلی ریکلاینر
استفاده شود.
بالا قرار دادن سر به کاهش تورم کمک می‌کند.
۵. چگونه بخوابیم؟
بهترین وضعیت، خوابیدن به پشت است.
در روزهای ابتدایی:
روی شکم نخوابید.
روی صورت نخوابید.
از فشار مستقیم روی زیر چانه اجتناب کنید.
از خوابیدن در وضعیتی که باعث پیچ خوردن گردن می‌شود پرهیز کنید.
در بعضی دستورالعمل‌های ساکشن غبغب توصیه شده است که این وضعیت برای حدود یک تا دو هفته ادامه پیدا کند.
۶. حرکت دادن گردن
در روزهای اول، حرکات شدید گردن را محدود کنید.
از:
چرخاندن ناگهانی سر
خم کردن شدید گردن
کشش شدید گردن
حرکات سریع به طرفین
خودداری کنید.
حرکت‌های معمول و آرام اشکالی ندارد، اما بهتر است هنگام چرخاندن بدن، به‌جای حرکات ناگهانی گردن، کل بدن را به‌آرامی همراه کنید. این توصیه در برخی دستورالعمل‌های اختصاصی ساکشن غبغب نیز آمده است.
۷. خم شدن
در هفته اول از خم شدن زیاد خودداری کنید.
به‌خصوص:
خم شدن برای برداشتن وسیله از زمین
جارو کردن
کارهای خانه
بلند کردن اجسام
فعالیت‌هایی که باعث زور زدن می‌شوند
بهتر است محدود شوند.
۸. بلند کردن اجسام سنگین
در روزهای ابتدایی اجسام سنگین بلند نکنید.
برخی دستورالعمل‌های ساکشن غبغب، محدودیت بلند کردن بیش از حدود ۵ پوند را در هفته اول توصیه می‌کنند و برخی دیگر فعالیت سنگین و کار فیزیکی را تا حدود دو هفته محدود می‌کنند.
۹. راه رفتن
استراحت مطلق معمولاً لازم نیست.
راه رفتن آرام از روز اول، در صورت اجازه جراح، مناسب است.
حرکت سبک به گردش خون کمک می‌کند و یکی از اصول عمومی مراقبت بعد از جراحی است.
اما راه رفتن نباید به حدی باشد که:
ضربان قلب را بالا ببرد
باعث تعریق شدید شود
تورم را افزایش دهد
یا احساس ضعف ایجاد کند.
۱۰. ورزش
هفته اول
ورزش نکنید.
پیاده‌روی بسیار سبک کافی است.
هفته دوم
در صورت تأیید جراح، فعالیت‌های سبک را می‌توان به‌تدریج افزایش داد.
بعد از آن
ورزش هوازی و فعالیت شدید باید به‌تدریج و بر اساس وضعیت تورم و زخم‌ها شروع شود.
ASPS برای لیپوساکشن به‌طور کلی توصیه می‌کند که در هفته اول فعالیت به‌شدت محدود شود و طی هفته‌های بعد به‌تدریج افزایش پیدا کند.
۱۱. وزنه‌برداری
در هفته‌های ابتدایی:
وزنه‌برداری سنگین انجام ندهید.
به‌خصوص تمریناتی که باعث:
زور زدن
افزایش شدید فشار خون
افزایش ضربان قلب
تعریق زیاد
می‌شوند.
زمان بازگشت باید توسط جراح مشخص شود.
۱۲. ورزش‌های تماسی
ورزش‌هایی مانند:
فوتبال
بسکتبال
والیبال
کشتی
ورزش‌های رزمی
تا زمانی که خطر ضربه به صورت و گردن وجود دارد، باید محدود شوند.
۱۳. رابطه جنسی
رابطه جنسی نیز فعالیت فیزیکی محسوب می‌شود.
در روزهای ابتدایی بهتر است انجام نشود و پس از کاهش تورم و با اجازه جراح به‌تدریج از سر گرفته شود.
در هفته‌های اول از وضعیت‌هایی که:
فشار روی صورت و گردن ایجاد می‌کنند،
باعث خم شدن شدید سر می‌شوند،
یا ضربان قلب را به‌شدت افزایش می‌دهند،
اجتناب کنید.
۱۴. صحبت کردن
صحبت کردن معمولی مشکلی ایجاد نمی‌کند.
اما در روزهای اول اگر احساس کشیدگی یا درد دارید:
صحبت طولانی
فریاد زدن
حرکات شدید فک
را کاهش دهید.
۱۵. خندیدن و حرکات صورت
ممکن است در روزهای ابتدایی:
لبخند زدن
خندیدن
باز کردن زیاد دهان
باعث احساس کشیدگی در زیر چانه شود.
این موضوع می‌تواند موقتی باشد.
خندیدن معمولی ممنوع نیست؛ اما از حرکات بسیار شدید صورت در چند روز اول پرهیز کنید.
برخی دستورالعمل‌های پس از ساکشن غبغب نیز به بروز موقت دشواری در لبخند زدن یا صحبت کردن اشاره کرده‌اند.
۱۶. غذا خوردن
در اغلب موارد، پس از برطرف شدن اثر بیهوشی یا آرام‌بخشی و در صورت نداشتن تهوع، می‌توان غذا خورد.
در روز عمل بهتر است با:
غذای سبک
وعده‌های کوچک
مایعات کافی
شروع کنید.
در صورت تحمل، معمولاً بازگشت به رژیم غذایی معمول امکان‌پذیر است.
۱۷. غذاهای بسیار سفت
اگر باز کردن دهان یا جویدن باعث درد و کشیدگی می‌شود، در روزهای اول غذاهای نرم‌تر انتخاب کنید.
۱۸. نمک
مصرف زیاد نمک می‌تواند احتباس مایع و تورم را تشدید کند.
بنابراین در هفته‌های ابتدایی:
مصرف غذاهای بسیار شور را محدود کنید.
۱۹. آب و مایعات
آب کافی مصرف کنید.
کم‌آبی می‌تواند احساس ضعف و خستگی را افزایش دهد.
۲۰. پروتئین
ترمیم بافت به دریافت مناسب مواد مغذی نیاز دارد.
مصرف منابع مناسب پروتئین مانند:
تخم‌مرغ
مرغ
ماهی
گوشت
لبنیات
حبوبات
می‌تواند بخشی از یک رژیم مناسب بعد از عمل باشد.
۲۱. آب آناناس و آب کرفس
آب آناناس یا آب کرفس را می‌توان در حد متعادل در رژیم غذایی قرار داد.
اما:
این مواد جایگزین دارو، گارمنت یا مراقبت پزشکی نیستند.
همچنین مصرف زیاد آبمیوه‌های شیرین توصیه نمی‌شود.
۲۲. الکل
در دوره ابتدایی پس از جراحی از مصرف الکل خودداری کنید، به‌خصوص در صورت مصرف داروهای تجویزی.
برخی دستورالعمل‌های اختصاصی ساکشن غبغب حداقل یک هفته پرهیز از الکل را توصیه می‌کنند.
۲۳. سیگار و قلیان
سیگار، قلیان و نیکوتین روند ترمیم را مختل می‌کنند.
سیگار با کاهش جریان خون می‌تواند ترمیم زخم را دشوارتر کند و خطر عوارض را افزایش دهد.
بنابراین در دوره ترمیم باید از آنها اجتناب شود.
۲۴. داروها
داروها باید دقیقاً طبق نسخه جراح مصرف شوند.
بسته به شرایط بیمار ممکن است داروهایی برای:
کنترل درد
کنترل التهاب
پیشگیری یا درمان عفونت
کنترل تهوع
تجویز شوند.
هیچ دارویی را خودسرانه اضافه یا حذف نکنید.
۲۵. آسپرین و داروهای مؤثر بر انعقاد
اگر آسپرین، داروهای ضدانعقاد، داروهای ضدپلاکت یا مکمل‌های گیاهی مصرف می‌کنید، حتماً جراح را در جریان قرار دهید.
خودسرانه داروی تجویزشده را قطع نکنید.
ASPS نیز پیش از لیپوساکشن درباره داروها، آسپرین، داروهای ضدالتهاب و مکمل‌های گیاهی که می‌توانند خطر خونریزی را افزایش دهند، هشدار می‌دهد.
۲۶. کمپرس سرد
در روزهای اول ممکن است کمپرس سرد برای کاهش تورم و کبودی استفاده شود.
اما:
یخ را مستقیماً روی پوست قرار ندهید.
کمپرس باید با یک لایه محافظ و به‌صورت متناوب استفاده شود.
برخی پروتکل‌ها استفاده از کمپرس سرد در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول را توصیه می‌کنند.
۲۷. ماساژ لنفاوی
ماساژ لنفاوی یا Lymphatic Drainage Massage ممکن است در بعضی بیماران مفید باشد، اما:
زمان شروع و تکنیک آن باید توسط جراح تعیین شود.
به‌خصوص در روزهای اول، ماساژ شدید یا فشار مستقیم می‌تواند نامناسب باشد.
بنابراین:
خودسرانه ماساژ ندهید.
۲۸. گواشا و ابزارهای ماساژ صورت
در دوره ابتدایی:
گواشا، رولر، ماساژور برقی و ابزارهای فشاردهنده ممنوع است مگر با اجازه جراح.
۲۹. فشار دادن زیر چانه
این کار را انجام ندهید.
از:
فشار دادن با دست
خوابیدن روی چانه
تکیه دادن چانه روی دست
لباس‌های بسیار سفت دور گردن
اجتناب کنید.
۳۰. حمام
زمان استحمام به وضعیت پانسمان و محل برش‌ها بستگی دارد.
پانسمان را خیس نکنید مگر اینکه جراح اجازه داده باشد.
پس از اجازه استحمام:
آب بسیار داغ استفاده نکنید.
روی محل برش‌ها فشار وارد نکنید.
محل را به‌آرامی خشک کنید.
تا زمان بهبود زخم‌ها از غوطه‌ور شدن در آب، استخر، جکوزی و سونا خودداری کنید.
۳۱. سونا و جکوزی
در هفته‌های ابتدایی از:
سونا
جکوزی
حمام بسیار داغ
اجتناب کنید.
گرما می‌تواند تورم را تشدید کند.
۳۲. شنا
تا زمانی که محل‌های ورود کانولا و زخم‌ها کاملاً بهبود نیافته‌اند و جراح اجازه نداده است، شنا نکنید.
۳۳. آفتاب
در دوره ترمیم از آفتاب مستقیم و طولانی دوری کنید.
محافظت از پوست به کاهش احتمال تغییرات رنگدانه‌ای کمک می‌کند.
۳۴. اصلاح صورت و گردن
در روزهای ابتدایی با احتیاط عمل کنید.
روی محل برش‌ها یا زخم‌ها:
تیغ
ماشین اصلاح
مواد تحریک‌کننده
استفاده نکنید تا زمانی که پوست کاملاً مناسب شده باشد.
۳۵. محصولات پوستی
در روزهای اول از محصولات تحریک‌کننده استفاده نکنید، از جمله:
رتینول
رتینوئیدها
اسیدهای لایه‌بردار
اسکراب
پیلینگ
محصولات حاوی الکل بالا
بازگشت به روتین پوستی باید تدریجی باشد.
۳۶. آرایش
تا زمانی که محل‌های ورود کانولا و زخم‌ها بهبود پیدا نکرده‌اند، روی آنها آرایش نکنید.
بعد از اجازه جراح می‌توان به‌تدریج آرایش را شروع کرد.
۳۷. بی‌حسی زیر چانه
بی‌حسی یا کاهش حس زیر چانه می‌تواند طبیعی باشد.
این تغییرات معمولاً با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کنند، اما زمان برگشت حس از فردی به فرد دیگر متفاوت است. تغییرات حسی از عوارض شناخته‌شده ساکشن غبغب هستند.
۳۸. احساس سفتی
احساس:
کشیدگی
سفتی
فشار
بی‌حسی
ممکن است برای مدتی وجود داشته باشد.
در برخی دستورالعمل‌های اختصاصی، احساس سفتی و بی‌حسی تا چندین هفته گزارش شده است.
۳۹. تورم نامتقارن
ممکن است یک طرف صورت یا گردن بیشتر از طرف دیگر متورم باشد.
این موضوع الزاماً به معنی عدم تقارن نهایی نیست.
تورم دو طرف بدن همیشه با سرعت یکسان کاهش پیدا نمی‌کند.
۴۰. فرورفتگی یا ناهمواری موقت
در روند ترمیم ممکن است قسمت‌هایی از پوست:
سفت‌تر
برجسته‌تر
فرورفته‌تر
یا نامنظم‌تر
به نظر برسند.
این تغییرات ممکن است با کاهش تورم و بازسازی بافت‌ها تغییر کنند.
۴۱. نتیجه نهایی چه زمانی مشخص می‌شود؟
نباید نتیجه ساکشن غبغب را در روزهای اول قضاوت کرد.
تورم می‌تواند چند هفته باقی بماند و شکل نهایی به‌تدریج مشخص شود.
طبق اطلاعات ISAPS، نتیجه نهایی ساکشن گردن/زیر چانه ممکن است طی حدود ۳ تا ۶ ماه واضح‌تر شود.
در برخی بیماران، تغییرات ظریف کانتور و سفت شدن پوست می‌تواند حتی بیشتر ادامه داشته باشد.
۴۲. آیا پوست فوراً جمع می‌شود؟
خیر.
پس از خارج شدن چربی، پوست به‌تدریج با کانتور جدید تطابق پیدا می‌کند.
میزان این جمع‌شدن به:
سن
کیفیت پوست
خاصیت ارتجاعی پوست
میزان چربی
میزان شلی پوست
ساختار فک و گردن
وابسته است.
۴۳. آیا ساکشن غبغب برای هر نوع غبغب مناسب است؟
خیر.
تمام برجستگی زیر چانه ناشی از چربی زیرپوستی نیست.
ممکن است عوامل دیگری مانند:
شلی پوست
پلاتیسما
آناتومی فک
موقعیت استخوان هیوئید
بافت‌های عمقی
در ظاهر غبغب نقش داشته باشند.
بنابراین انتخاب صحیح بیمار اهمیت بسیار زیادی دارد.
۴۴. بازگشت به محل کار
برای کارهای اداری و غیرسنگین، بسیاری از افراد می‌توانند طی چند روز تا حدود یک هفته به فعالیت کاری برگردند؛ اما بسته به میزان تورم و نوع شغل ممکن است زمان بیشتری لازم باشد. منابع اختصاصی ساکشن غبغب بازگشت به کار را در بعضی بیماران حدود ۷ تا ۱۰ روز ذکر کرده‌اند.
کارهای فیزیکی معمولاً به زمان بیشتری نیاز دارند.
۴۵. رانندگی
تا زمانی که:
اثر داروهای بیهوشی یا آرام‌بخش از بین نرفته،
داروهای مسکن خواب‌آور مصرف می‌کنید،
یا حرکت گردن محدود است،
رانندگی نکنید.
همچنین باید بتوانید بدون درد و محدودیت، سر و گردن را برای رانندگی حرکت دهید.
۴۶. سفر هوایی
در مورد زمان سفر هوایی، به‌خصوص در روزهای اول، با جراح هماهنگ کنید.
اگر سفر ضروری است، باید وضعیت زخم‌ها، تورم، داروها و احتمال نیاز به ویزیت بررسی شود.
۴۷. پیگیری‌های بعد از عمل
ویزیت‌های بعد از عمل برای بررسی:
زخم‌ها
تورم
کانتور
وضعیت پوست
تقارن
تجمع مایع
تغییرات حسی
ضروری هستند.
در صورت تجویز گارمنت یا تغییر برنامه آن نیز ممکن است در همین ویزیت‌ها تصمیم‌گیری شود.
🚨 علائم هشدار
در صورت مشاهده موارد زیر با جراح تماس بگیرید:
تورم ناگهانی
اگر زیر چانه یا گردن:
ناگهان بزرگ شد،
سفت شد،
درد شدیدی پیدا کرد،
یا به‌سرعت در حال افزایش بود،